ҚР ҰЯО ГЗИ деректер орталығы мамандарының Азия сейсмологиялық комиссиясының Бас Ассамблеясы мен ХҒТО, Ташкент қ. (Өзбекстан) семинар-курстарына қатысуы.

2026 жылғы 25–30 сәуір аралығында Ташкент қаласында (Өзбекстан) беделді халықаралық ғылыми іс-шара — Азия сейсмологиялық комиссиясының 16-шы Бас Ассамблеясы өтті. Іс-шара әртүрлі елдердің сейсмология саласындағы мамандарын біріктіріп, ғылыми тәжірибе алмасуға және сейсмикалық үдерістерді зерттеу мен олардың салдарынан болатын қауіптерді азайтудың өзекті мәселелерін талқылауға арналған алаңға айналды.Ассамблея бағдарламасы үшін 2026 жылы 60 жылдығы аталып өтетін 1966 жылғы жойқын Ташкент жер сілкінісінің тарихи күні ерекше маңызға ие болды. Іс-шара аясында өңірдегі сейсмологиялық зерттеулердің дамуына елеулі әсер еткен осы оқиғаның құрбандарын еске алуға арналған іс-шаралар өткізілді.

Ассамблеяның ғылыми бағдарламасы қазіргі заманғы сейсмология міндеттерін шешуге арналған пәнаралық тәсілді көрсететін пленарлық және тақырыптық сессияларды қамтыды. Жұмыс барысында геофизикалық деректерді мониторингтеу, талдау және интерпретациялау мәселелері, сондай-ақ сейсмикалық қауіптілікті бағалаудың заманауи әдістері талқыланды.

Конференция қатысушылары 1966 жылғы Ташкент жер сілкінісіне арналған ескерткіш монументі жанында.

Сонымен қатар, ASC негізгі бағдарламасы аяқталғаннан кейін деректерді өңдеудің практикалық аспектілері бойынша оқыту семинарлары өткізілді, соның ішінде: сейсмологияда ЖИ  қолдану; GNSS деректерін өңдеу.

Мәдени және ғылыми-таныстыру бағдарламасы аясында Ташкент сейсмикалық обсерваториясы мен Астрономиялық баққа, Ислам өркениеті орталығына және «Күн» Гелиокешеніне  барып, көшпелі іс-шаралар ұйымдастырылды.

ҚР ҰЯО ГЗИ арнайы сейсмикалық ақпаратты жинау және өңдеу Орталығының қызметкерлері төменде көрметілген ауызша және стендтік баяндамаларды ұсынды:

• Н.Н.Михайлова, В.Г.Морозов, А.С.Мукамбаев, А.А.Исагали, А.Е. Великанов,  «Биік Тянь-Шань мұздықтарын криосейсмологиялық зерттеу».
• А.С.Мукамбаев, Н.Н. Михайлова,  «Сейсмикалық мониторинг және сейсмикалық қауіпті бағалау мәселелерін шешу үшін жарылыс деректерін пайдалану»
• А.Е.Великанов, А.Н. Узбеков,  «Климаттық өзгерістердің ішкі Тянь-Шаньның биік таулы бөлігіндегі үлкен мұздық өрісіндегі мұздықтардың өзгеру динамикасы мен мұздық сейсмикасына әсері».
• Д.К.Көмекбаев, И.Л.Аристова, И.Н.Соколова, Н.А. Сейнасинов,  «Орталық Азия ауданынан бейбіт ядролық және химиялық жарылыстардың кинематикалық және динамикалық параметрлері».
• Н.А. Сейнасинов «Қаратау сейсмикалық тобының жазбалары бойынша оқиғалардың табиғатын сейсмикалық тану (Kkar) (Оңтүстік Қазақстан)».  

ҚР ҰЯО ГЗИ деректер орталығынан Азия сейсмологиялық комиссиясының 16 Бас Ассамблеясына қатысушылар (сол жақтан оңға қарай): А.С.Мукамбаев, Д.К.Комекбаев, А.Н.Узбеков, А.А.Исагали, П.В.Рябенко, Н.А.Сейнасинов.

                 Павел Рябенконың стендтік баяндамасын ұсынуы.

Узбеков Абылайдың стендтік баяндамасын ұсынуы.

Сейнасинов Нурбектің стендтік баяндамасын ұсынуы.

              А.С.Мукамбаевтың ауызша баяндамасы.

Исагали Асемнің ауызша баяндамасы.

Деректер орталығының директоры Н.Н. Михайлова және директордың орынбасары А.С. Мукамбаев конференцияның ғылыми комитетінің мүшелері әрі келесі секциялардың конвинерлері болды: S01. Destructive Earthquakes: Lessons from Historical Events, S05. Induced Seismicity: From Energy Extraction to Urban Underground Activities и S15. Environmental Seismology: Natural and Anthropogenic Signals.

Конференция барысында Қазақстандық мамандары Өзбекстан Республикасы ҒА Г.А.Мавлянов ат. Сейсмология институтының әріптестерімен ғылыми ынтымақтастық туралы Меморандум аясындағы бірлескен зерттеулерді талқылау бойынша бірқатар пайдалы кездесулер өткізді.

Конференцияға қатысқан қазақстандық мамандар қабылдаушы тарапқа — Өзбекстан Республикасының ғылыми қауымдастығы өкілдеріне, сондай-ақ ұйымдастыру комитетінің мүшелеріне ASC 2026 Ассамблеясын жоғары кәсіби деңгейде мінсіз ұйымдастырғаны үшін шынайы алғыстарын білдіреді. Сонымен қатар, барлық қатысушыларға көрсетілген қонақжайлылықты, жылы атмосфераны және ілтипатты қарым-қатынасты ерекше атап өткіміз келеді. Бұл өз кезегінде нәтижелі ғылыми жұмысқа және тәжірибе алмасудың тиімді өтуіне ықпал етті.

Ташкент қ. Азия сейсмологиялық комиссиясының Бас Ассамблеясын аяқтағаннан кейін 30 сәуірден 1 мамырға дейін Халықаралық Ғылыми-Техникалық Орталық (ISTC) Ливерморск ұлттық зертханасының (LLNL) сарапшыларының қатысуымен «Қауіпті бағалау кезінде сейсмикалық көздерді анықтау және деректерді өңдеу әдістері» атты семинар-курстарын өткізді.

Семинарға Орталық Азия, Армения және Әзірбайжанның барлық сейсмологиялық ұйымдарының қызметкерлері қатысты. ҚР ҰЯО ГЗИ деректер орталығынан А.С. Мукамбаев, П.В.Рябенко, А. А. Исағали қатысты.

Қатысушылар күшті қозғалыс станцияларының деректерін өңдеуге және толқындарды инверсиялау әдісі бойынша жер сілкінісі ошағының механизмін құруға арналған заманауи бағдарламалық жасақтама бойынша дәрістер тыңдап, практикалық сабақтар өткізді.

Семинар соңында барлық қатысушыларға сертификаттар табысталды.

«Қауіптілікті бағалау кезінде сейсмикалық көздерді анықтау және деректерді өңдеу әдістері» атты семинар-курсының қатысушылары.

Әсем Исағали «Қауіптілікті бағалау кезінде сейсмикалық көздерді анықтау және деректерді өңдеу әдістері» атты семинар-курсының дәріскерлерімен.

Рябенко Павел «Қауіптілікті бағалау кезінде сейсмикалық көздерді анықтау және деректерді өңдеу әдістері» атты семинар-курсының дәріскерлерімен.